Νέμεσις: Mια Οργισμένη Τελευταία Ανάρτηση (ή Γιατί Αρνούμαι να Πάω στο Rockwave στις 11/07).

 <--- ΑΝΤΡΕΣ

     <---  ΦΛΩΡΟΙ

Αφορμή για το άρθρο αποτέλεσε η πληροφορία πως η πλειοψηφία των αντιπροσώπων ενός blog που μετά τιμής απεκλήθη “koorelia pane mundial” θα παρατήσει μόνες τους τις μπύρες και πίτσες του υπόγειου του Legend και θα πάει στη Μαλακάσα να δει γκομενάκια. Αιτία είναι (ακόμη) μια ηλίθια ιδέα που μου γεννήθηκε στο μυαλό και έχει να κάνει με την ανάλυση της μέχρι τώρα εξέλιξης του τουρνουά. Όχι τακτική, αλλά ρομαντική ποδοσφαιρική ανάλυση. Αφού λοιπόν όλοι δηλώνουν πως δεν ασχολούνται πλέον με ένα μουντιάλ που τέλειωσε νωρίτερα απ’ότι έπρεπε και παράτησαν το blog, ανεβάζω κι εγώ μια τελευταία ανάρτηση-διαμαρτυρία. Η αποχή θα είναι η στάση μου από εδώ και πέρα, αλλά πρώτα θα αιτιολογήσω τη θέση μου όπως αξίζει στους αλλόθρησκους της μπάλας: κουράζοντας σας.


Οκ, εκ πρώτης όψεως, η αιτιολόγηση της απουσίας μου από το σήμα- κατατεθέν καλοκαιρινό μουσικό φεστιβάλ της ψωροκώσταινας εντοπίζεται σε χιλιομετρικούς λόγους. Καθότι δεν θα έχω γυρίσει στη χώρα και θα βρίσκομαι κάμποσες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Μαλακάσα, ήταν εξαρχής μάλλον ανέφικτο να τα καταφέρω. Αυτή ωστόσο είναι η πρώτη, επιφανειακή ανάγνωση των πραγμάτων. Και μάλιστα ήσσονος σημασίας. Γιατί ακόμα κι αν είχα χτίσει αυθαίρετο πίσω από το κεντρικό stage, ακόμα κι αν έμενα σε λυόμενο δίπλα από τις μάρκες για τις μπύρες (btw, πρέπει να μου έχουν μείνει 3-4 από πέρυσι, πηγαίνετε σπίτι μου να τις πάρετε), πάλι δεν θα πήγαινα.

Ο λόγος φυσικά δεν έχει να κάνει ούτε με μουσικά κριτήρια. Παρακάμπτω το γεγονός ότι την
πρώτη μέρα οι Black Eyed Peas πλασάρονται ως headliners πάνω από τους (εξαιρετικούς live) Faithless, ή το ότι ο DJ Shadow θα παίζει το Σάββατο στη μικρή σκηνή παραχωρώντας τη μεγάλη στους Ting Tings. Μια και αναφέρομαι στην Κυριακή του φεστιβάλ, πρόκειται περί μιας αρκετά ικανοποιητικής χορευτικής βραδιάς αφενός (υπό τον ήχο των καρναβαλικών Ska-P και του βλαχοβαλκανικού ταμπεραμέντου των gupsy punk Gogol Bordello) και αφετέρου ποιοτικά συναισθηματική (καυλώνοντας με Αγγελάκα) και μουσικά λυτρωτική (κλείνοντας τη βραδιά με Massive Attack). Διόλου άσχημα δηλαδή. Ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται πριν ρίξεις μια πιο προσεκτική ματιά στο ημερολόγιο...

Σε όλα τα ημερολόγια που έχουν εκδοθεί από κάθε ένωση τοπικιστών στην Ελλάδα, είτε πρόκειται για το “Σύλλογο Φίλων Κάτω Γαργαλιάνων” με έδρα το Γαλάτσι, είτε την “Ένωση Ραχιωτών Ικαρίας” με έδρα το σπίτι της νονάς μου ΣΤΑ Φιλαδέλφεια, υπάρχει ένα μόνο γεγονός που αναφέρεται για την 11η Ιουλίου. Δίπλα από την καθιερωμένη χριστιανική εορταστική ενημέρωση, ώστε κάθε καλός ενορίτης να μην ξεχάσει εκείνη την ημέρα να στείλει τις ευχές του σε  ΕΥΦΗΜΙΑ (Ευφημία, Εύφη, Εύφημη, Εύφημος, Ευφημούλα, Ευφούλα, Φούλα, Ευφημια, Ευφη, Ευφημη, Ευφημος, Ευφημουλα, Ευφουλα, Φουλα) και ΟΛΓΑ (Ολγα, Ολγίτσα, Γίτσα, Ολγιτσα, Γιτσα), αναγράφεται ένα γεγονός: World Cup Final. Ή, διαφορετικά, ο τελικός του μουντιάλ ρε μαλάκα. Όχι το Rockwave.

Σίγουρα η εξέλιξη του φετινού μουντιάλ δεν ικανοποίησε κανέναν εδώ μέσα. Aντιθέτως, μάλλον μας ενόχλησε άπαντες (πλην του Πανόπτη ίσως που δεν αγχώνεται γιατί είναι μΠΑΟΚ), τόσο από πλευράς θεάματος όσο και από οπαδικής σκοπιάς. Για το πρώτο σκέλος διατηρώ πολλές ενστάσεις, από τη μία γιατί δεν θεωρώ πως το μουντιάλ της Ν.Αφρικής παρουσιάζει χειρότερο θέαμα από τις δύο προηγούμενες διοργανώσεις σε Κορέα/ Γερμανία και από την άλλη γιατί ίσως το απολαμβάνω περισσότερο έχοντας δίπλα μου ανθρώπους που προέρχονται από τις εκάστοτε χώρες που αγωνίζονται, αλλά και μην ακούγοντας το Βερνίκο, τον πουρουπουπού και το Θεοφιλόπουλο. Όπως και να το κάνουμε, αμφότερα δίνουν μια άλλη αίσθηση...

Για το δεύτερο τώρα, εκείνο του οπαδού, ασφαλώς και δε μπορώ να παρουσιάσω αντιρρήσεις. Με τις μεγάλες αγάπες και το -πάντα ελκυστικό- εξωτικό χρώμα να χάνονται από νωρίς, το προσωπικό ενδιαφέρον του καθενός για το μουντιάλ αυτομάτως μειώθηκε. Όλοι στεναχωρηθήκαμε, τσαντιστήκαμε, βρίσαμε, πήγαμε να δακρύσουμε και βλασφημήσαμε το τακτικό ποδόσφαιρο. Αυτό που σήμερα τείνει να βάλει τα αυθόρμητα και πάντα έντονα μουντιαλικά συναισθήματα σε αντιστοίχως μηχανικά καλούπια. Επιπλέον, εκτός από ποδοσφαιρικές, οι ήττες των αγαπημένων και των αδύναμων είχαν και έντονες ιδεολογικές αποχρώσεις. Πλην της τίμιας Ουραγουάης, οι υπόλοιπες 2,8 που συνεχίζουν (για να αφήσω απ’έξω Καταλούνια και Βάσκους) δεν είναι παρά ανέκαθεν αχώνευτες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που μοιάζει αδύνατο να σου μεταδώσουν την αγνή οπαδική καύλα. Και αυτό κάνει τον αποκλεισμό ακόμα πιο δυσβάσταχτο. Ακόμα κι η πάντα συμπαθής ποδοσφαιρικά Ολλανδία έχει καταντήσει μίζερα συμπαθής τα τελευταία δέκα χρόνια (μέχρι και για έναν οπαδό της από τα παλιά όπως ο υποφαινόμενος), οπότε μοιάζουμε καταδικασμένοι στη μετριότητα. Κάτι που για ένα μουντιάλ ισοδυναμεί με πλήρη καταστροφή.

Κι όμως. Ακόμα κι όλα αυτά, δε δικαιολογούν τον ολοκληρωτικό αφορισμό ενός τέτοιου θεσμού. Δεν θα το πάω στο αγωνιστικό κομμάτι και στο ποια ομάδα, βάσει εικόνας, οφείλει να βρίσκεται στην 4άδα ή όχι. Μπορεί κάποιος να υποστηρίξει ότι μέχρι τώρα είδε καλύτερη μπάλα από τους Γερμανούς, άρα αξίζει που πέρασαν και άρα θα συνεχίσει να βλέπει μουντιάλ για να τους δει να αγωνίζονται άλλη μια φορά. Δεκτόν, καμία αντίρρηση, αλλά αλλού θέλω να καταλήξω: αφού όλοι συμφωνάμε πως το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο ένα άθλημα αλλά τρόπος ζωής, τότε το μουντιάλ δε μπορεί παρά να είναι η ανώτερη μορφή έκφρασης της. Και παρότι η έκβαση του δε με ικανοποιεί, αρνούμαι να εγκαταλείψω τη βάρκα. Θα πέσω μαχόμενος και όχι χορεύοντας ‘λέγκα-λεγκαλιδαθιόν’. Μπορείτε να πάτε σε όποιο φεστιβάλ θέλετε, στη γιορτή σταφίδας στα Κρέστενα να ακούσετε τη Φιλιώ Πυργάκη ή στην Τραγάνα για το κλαρίνο του Βασιλάκη του Σαλέα, σε τέσσερα χρόνια από τώρα όμως να μην ειπωθεί πως επιτέλους ήρθε (ξανά) το καλοκαίρι που τόσο καιρό περιμέναμε. Γιατί τώρα που είναι εδώ, εσείς διαλέξατε να απουσιάσετε από το τέλος του. Γιατί από τον ήχο της βουβουζέλας, προτιμήσατε τις ηλεκτρικές κιθάρες. Και φυσικά οι κλεφτές ματιές στη γιγαντοοθόνη δίπλα από τον Αγγελάκα δε μετράνε...
  


Επιμένουμε ΝοτιοΑφρικάνικα


Καλώς ή κακώς, στο σύγχρονο ποδόσφαιρο όλα τα πεπραγμένα τείνουν να επιδέχονται (και) ορθολογικής ανάγνωσης. Όταν παραμερίζεται δηλαδή το όποιο συναίσθημα και οι παράγοντες “τύχη” και “ταλέντο” παύουν να επαρκούν ως δικαιολογίες νίκης/ήττας, η σκυτάλη παραδίδεται στους ειδικούς της μπάλας που προσεγγίζουν τη ρεαλιστική αιτιολόγηση. Με απλά λόγια, δεν αρκεί πλέον το ‘κέρδισε γιατί ήταν καλύτερος’. Οι περισσότεροι θέλουν να ακούσουν και το ‘γιατί ήταν καλύτερος’.

Αναλύσεις επί αναλύσεων, τακτικές, προσήλωση στην άμυνα, computer graphics στο χορτάρι και ο ρόλος του προπονητή να ξεπερνά ώρες-ώρες εκείνον του πραγματικού πρωταγωνιστή. Του ποδοσφαιριστή. Όλα αυτά αποκαθηλώνουν συνολικά το ατομικό ταλέντο και την ποδοσφαιρική φαντασία που ανέκαθεν εξίταρε τα πάθη του ουδέτερου θεατή και τον ωθούν να αναπτύξει μια ποδοσφαιρική λογική βασιζόμενη σε μαθηματικές εξισώσεις. Έτσι φτάνουμε στο σημείο να παρουσιάζουμε ως απόλυτα φυσιολογική εξέλιξη το ότι η Βραζιλία αποκλείστηκε επειδή πχ έπαιζε με δυο βαριά αμυντικά χαφ και αλχημείες στο αριστερό άκρο της άμυνας ή ότι η Αργεντινή έμεινε εκτός γιατί δεν είχε προπονητή. Μόλις βγει να τραγουδήσει η χοντρή, όλα πια μοιάζουν να έχουν μια σαφή λογική εξήγηση που παρουσιάζει ως προδιαγεγραμένη την όποια εξέλιξη.

Αυτό όμως δεν είναι ποδόσφαιρο. Αν ασπαστούμε πλήρως αυτή τη λογική, τότε ένα ποδοσφαιρικό ματς θα έχει το ίδιο σασπένς με το αν η Μαρία τρέχει με 15 km/h και ξεκινήσει από το Παγκράτι και ο Κωστάκης πάει με 25 km/h φεύγοντας από το Ψυχικό, ποιος θα φτάσει πρώτος στο Σύνταγμα.  Δε θέλω να υποστηρίξω ότι όλες αυτές οι αναλύσεις δεν είναι χρήσιμες και δεν εξηγούν όντως κάποια πράγματα. Kι αυτό είναι εξίσου λάθος και μάλιστα εγώ ο ίδιος αρέσκομαι στο να το παίζω ξερόλας και να ψάχνω γιατί ο τάδε έτσι και ο δείνα αλλιώς κλπ. Ποτέ όμως δε μπορώ να δω τη μπάλα με μονάχα αυτό το μάτι, ακριβώς γιατί πιστεύω ότι είναι πολλά πράγματα περισσότερο. Και αυτά τα παραπάνω, τα εκτός γηπέδου και εντός ζωής και Ιστορίας (ατομικής ή συλλογικής), είναι που έκαναν τον πιλότο της Swiss Air να αναφέρει κατά την προσγείωση στο αεροδρόμιο του Λονδίνου: “Ευχαριστούμε που επιλέξατε την εταιρεία μας, η τοπική ώρα είναι 15.10, η θερμοκρασία στην πόλη είναι 23 βαθμοί Κελσίου και τα αποτελέσματα του μουντιάλ είναι Πορτογαλία- Β.Κορέα 7-0 και Χιλή- Ελβετία 0-0 στο ημίχρονο”. Απόφαση για Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο να είχε παρθεί κατά την ώρα της πτήσης, ο πιλότος δεν θα είχε ασχοληθεί με το να βγάλει ανακοίνωση. Το έκανε όμως για το μουντιάλ.

Όπως θα καταλάβατε, η “ανάλυση” μου δεν έχει καμία σχέση με συστήματα και τακτικές. Πολύ ωραία όλα αυτά και μπορείτε να τα διαβάσετε παντού στο διαδίκτυο, συμβουλευόμενοι μάλιστα απόψεις πολύ περισσότερο έγκυρες από τη δική μου (γιατί κι εγώ έχω μία, όπως άλλωστε και ο καθένας, που λέει κι ο μεγάλος). Θα υποστηρίξω όμως ότι ο λόγος που αρνούμαι να σταματήσω να παρακολουθώ το μουντιάλ της Ν.Αφρικής είναι γιατί η τετράδα των ημιτελικών, όσο κι αν πονάει, είναι αυτή που έπρεπε να είναι. Μπορείτε να βρίσετε όσο θέλετε, αλλά θα επιμείνω. Και το γιατί είναι απλό:

Στην Αφρική, ο θεός του ποδοσφαίρου θυμήθηκε να γίνει εκδικητικός. Όχι ο Θεός-ποδοσφαιριστής, που αυτή τη φορά επιχείρησε να μεταφέρει τη συγγραφή άλλου ενός κεφαλαίου της ποδοσφαιρικής Ιστορίας λίγο έξω από τις γραμμές του γηπέδου (και συγκεκριμένα στο τετράγωνο της FIFA γύρω από τους πάγκους). Αναφέρομαι στη Θεά-μπάλα. Εκείνη λοιπόν, κόντρα σε όλα τα συστήματα και προγνωστικά, προσπάθησε να διορθώσει παλιές αδικίες, να τιμωρήσει όσους την προκάλεσαν και -μην έχοντας επιλογή- να αδικήσει άλλους που με τη σειρά τους θα δικαιωθούν σε κάποια ανύποπτη στιγμή στο μέλλον, όταν αποφασίσει και πάλι να κάνει τα κέφια της. Ακριβώς επειδή και η ίδια είναι ενάντια στο τακτικό ποδόσφαιρο και τη διαβλεπόμενη κυριαρχία του, αποφάσισε να λάβει πιο δραστικά μέτρα. Νέμεσις.


Γαλλία:
Ένα από τα πρώτα φαβορί που απογοήτευσε και κατ’εμέ η χειρότερη παρουσία στο φετινό μουντιάλ. Και ναι, εννοώ χειρότερη κι από την ομάδα-άμυνα του Ρεχάγκελ. Με μια πρώτη ματιά στο ρόστερ της, δε θαμπώνεσαι μεν από την ποιότητα (όπως με την αντίστοιχη του ’98 που κατέκτησε το κύπελλο ή ακόμα- ακόμα με εκείνη που πριν 4 χρόνια έχασε το τρόπαιο στα πέναλτι), σίγουρα όμως δεν της λείπει το ταλέντο και οι μονάδες που μπορούν να κάνουν τη διαφορά (Ριμπερί, Ανρί, Ανελκά). Καθώς πάντως υστερεί σε εμπειρία, το πρώτο πράγμα που έπρεπε να μάθουν να κάνουν είναι να συνεργάζονται. Για να γίνουν κι αυτοί μεγάλοι παίκτες, αντίστοιχοι με εκείνους της προηγούμενης γενιάς που προσέφερε πολλές συγκινήσεις στους συμπατριώτες τους.

Αλίμονο όμως. Οι πουρκουάδες την είδαν εξάρχής όλοι αστέρες και ουδέποτε ενδιαφέρθηκαν να παίξουν ποδόσφαιρο που θα τους κάνει καλύτερους. Θεωρώντας εαυτούς βασιλικότερους του βασιλέως, το μόνο που έκαναν είναι να τσακώνονται όλη την ώρα ενδιαφερόμενοι μόνο για την πάρτη τους. Ακόμη κι ο προπονητής, ο γελωτοποιός της αυλής Ραϊμόν Ντομενέκ, έβαλε τον εαυτό του πάνω από τους παίκτες και την ομάδα και την είδε εθνικός σταρ σαν τον Ευαγγελόπουλο. Διότι άλλο να προσπαθήσεις να εμπνεύσεις σεβασμό και άλλο να γίνεσαι καραγκιόζης... Αλαζόνες και πριμαντόνες στα όρια της τεμπελιάς (βάσει αυτού που έδειχναν στο γήπεδο), προκάλεσαν την ύβρι της Θεάς-μπάλας που δεν ανέχτηκε άλλο το -αδικαιολόγητο- σταριλίκι τους και τους τιμώρησε. Όχι πως το σταριλίκι συνιστά λόγο τιμωρίας για εκείνη. Απαραίτητη προϋπόθεση όμως είναι να έχεις κατακτήσει το δικαίωμα να το μοστράρεις. Και η συντριπτική πλειοψηφία των Γάλλων του μουντιάλ του 2010, δεν έχει φτάσει σε αυτό το σημείο... 
 


Ιταλία:

Η κάτοχος του τροπαίου αποτελούσε ερωτηματικό. Όλοι έλεγαν πως είχε μεν τα φόντα να προχωρήσει, αλλά τα πάντα θα εξαρτώνταν από τις μετέπειτα διασταυρώσεις. Για μη συμμετοχή στη 16άδα ασφαλώς ούτε λόγος, μια και ο όμιλος δεν φάνταζε καν ανταγωνιστικός. Οι ατζούρι όμως φρόντισαν να τους διαψεύσουν όλους. Ήταν απλά τραγικοί. Κι αν επιχειρήσει κάποιος να με πείσει ότι οι λόγοι του αποκλεισμού της εντοπίζονται στην αμυντική τακτική της ομάδας, ας σκεφτεί πρώτα αυτό παρακαλώ. Όσο κι αν τα συστήματα ήταν λανθασμένα, όσο κι αν ο Λίπι δεν έβαλε τους σωστούς ανθρώπους στις σωστές θέσεις, δεν υπάρχει ποτέ περίπτωση να δεχτώ ότι η Πρωταθλήτρια Κόσμου δεν κέρδισε τους Νεοζηλανδούς επειδή έπαιξε με λάθος σύστημα. Να μου έλεγε ότι ευθύνεται ο πολεμικός χορός των μαορί που τους τρόμαξε πριν την έναρξη του ματς, να πω οκ. Αλλά οι Νεοζηλανδοί (που ούτε χαρακτηριστικό επίθετο να τους συνοδεύσω δε μπορώ να βρω) δεν χόρεψαν.

Και θα πω εγώ με το φτωχό μου το μυαλό: Ηγέτες. Ποδοσφαιριστές με cojones. Η Ιταλία του 2006 δε διέφερε πολύ σε συνολική εικόνα ομάδας, τακτική και τρόπο ανάπτυξης παιχνιδιού από τη φετινή. Είχε όμως κάτι που θέλει η Μπάλα και αυτό είναι παίκτες που βρωμάνε τεστοστερόνη. Δεν αναφέρομαι στα ποιοτικά χαρακτηριστικά, αλλά σε ποδοσφαιριστές ικανούς να πάρουν την ομάδα από το χεράκι και να την πάνε μπροστά με την προσωπικότητα τους, έστω κι αν αυτή είναι “βρώμικη”, αχώνευτη ή απλά ...ιταλική. Ουδέποτε εντυπωσίασε με το ποδόσφαιρο που έπαιξε, ουδέποτε έγινε έστω ανεκτά συμπαθής προς εμέ, αλλά είχε ένα Ντελ Πιέρο, έναν Τότι, ένα Νέστα, ακόμα κι έναν Ματεράτσι. Τώρα ποιον είχε? Τον Μοντολίβο, τον Κιελίνι και τον Ντι Νατάλε? Sorry, αλλά το fashion week ήταν τον περασμένο μήνα (υποθέτω).

 


Αγγλία:

Η υπεύθυνη για την ανάπτυξη της θεωρίας μου. Και επειδή οι Άγγλοι ακολουθούν πιστά την ξεχωριστή, απολαυστική, δική τους ποδοσφαιρική λογική, η αντιμετώπιση τους δεν επρόκειτο να είναι στυγνά εκδικητική. Έπρεπε να γίνει κι αυτή με τρόπο απολαυστικό. Με στυλ. Με την ιστορία να επαναλαμβάνεται σαν αρρωστημένη, κακόγουστη φάρσα. Αυτό που το πιο νοσηρό μυαλό δε θα μπορούσε να φανταστεί ως ενδεχόμενο αποκλεισμό των Λιονταριών, το προσέφερε το Ποδόσφαιρο. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή.

Το αγγλικό πρωτάθλημα σε διαρκή άνοδο (βλ. 3/4 ομάδες των ημιτελικών Champions League
προερχόμενες από το Νησί για δύο σερί χρονιές -’08 κ ’09 κ.α.), πολυνίκης και έμπειρος προπονητής στον πάγκο που εμπνέει αρχικά τον απόλυτο σεβασμό και φέρνει πιο κοντά τα -επί χρόνια σε κόντρα μεταξύ τους- αστέρια της ομάδας, παίκτες που εμφανίζονται πεισμωμένοι να αποτινάξουν τη ρετσινιά της loser εθνικής ομάδας. Γιατί πάντα οι Άγγλοι διέθεταν ποδοσφαιριστές-ονόματα, που ποτέ ωστόσο δεν απέδιδαν τα αναμενόμενα με τη φανέλα με τα Τρία Λιοντάρια. Η Αγγλία του Καπέλο έμοιαζε να το έχει καταφέρει πριν την έναρξη του τουρνουά, γι’αυτό και όλοι τραγουδούσαν στο tube ‘it’s coming home’. Και κάπου εκεί αρχίζει το φλεγματικό, βρετανικό black humour της ποδοσφαιρικής Ιστορίας.

Η ομάδα γίνεται μπουρδέλο με τον αρχηγό Τζον Τέρι και ‘πατέρα της χρονιάς’ για το 2009 να αποδεικνύεται όχι μόνο μουνάκιας αλλά και προδότης φίλου, μια και πηδούσε τη γυναίκα του επί χρόνια συμπαίκτη του σε Τσέλσι και εθνική Γουέιν Μπριτζ. Άπαντες ζητούν την αποπομπή του από την εθνική γιατί δεν πρεσβεύει το ήθος του σύγχρονου Άγγλου (ναι, αυτού που κάθε Σάββατο μεθάει από τις 8, βρίζει, πλακώνεται και πηδιέται και με την αδερφή του άμα λάχει στα σκαλιά του μετρό), βολεύονται τελικά με την καθαίρεση του από την αρχηγία της ομάδας, αλλά σε κάθε περίπτωση το συμπαγές σύνολο του Ιταλού είχε αρχίσει από τότε εμφανίζει ρωγμές.

Λίγο καιρό αργότερα, έρχεται ο τραυματισμός του Ντέιβιντ Μπέκαμ. Μια και η κόντρα μεταξύ των παικτών των μεγάλων της Premier League παραμένει ζωντανή (όσο κι αν ισχυρίζονται ότι έχει πάψει) στην αγγλική ψυχή, ο “Αμερικάνος” πια Μπέκαμ έμοιαζε ως ο έχων το πλεονέκτημα να μεταδώσει όχι μόνο την εμπειρία του ποδοσφαιρικά, αλλά να λειτουργήσει και ως ο συνδετικός κρίκος που κατευνάζει τα πνεύματα εντός αγώνα και αποδυτηρίων. Η μοίρα τον ανάγκασε να ταξιδέψει τελικά στην Αφρική, αλλά ως μέλος του προπονητικού team, με σαφώς λιγότερες αρμοδιότητες και μικρότερο χώρο δράσης απ’ότι του αναλογούσε.

Όλα αυτά δεν μετριάζουν παρ’όλα αυτά τον ενθουσιασμό και φτάνουμε στο ματς με τις ΗΠΑ. Εκεί χτυπάζει και πάλι η ‘κατάρα του τερματοφύλακα’. Ανέκαθεν τεράστιο θέμα της καθημερινής προ-μουντιαλικής (και όχι μόνο) ζωής του μέσου Βρετανού, η θέση του Νο1 της εθνικής ομάδας γεννούσε πολύωρες συζητήσεις σε αμέτρητες pub. Από την εποχή Σίλτον οι Άγγλοι αναζητούν τον γκολκίπερ που θα προσδώσει την απαραίτητη σιγουριά στην ομάδα, φτάνοντας μάλιστα να αναπολούν μέχρι και τις εποχές που ο Σίμαν εξακολουθούσε να βρίσκεται κάτω από τα δοκάρια αν και είχε περάσει τα 40 του χρόνια. Ο νεαρός (αναλογικά...) Γκριν είχε προκαλέσει κύμα αισιοδοξίας στο Νησί, οι περισσότεροι ωστόσο διατηρούσαν τις επιφυλάξεις τους. Και είχαν δίκιο. Ο Γκριν, χτυπημένος από την ‘κατάρα’ υπέπεσε κι αυτός σε μεγαλειώδη γκάφα όπως και οι περισσότεροι από τους προκατόχους του και μάλιστα με το καλημέρα. Εξώφυλλο σε όλα τα tabloids, ο Τύπος αρχίζει την έντονη κριτική απέναντι σε όλη την ομάδα και η πρόκριση έρχεται εξαιρετικά δύσκολα, με μία μόλις νίκη και τερματίζοντας ντροπιαστικά δεύτεροι πίσω από τους Αμερικάνους. Ως τέτοιοι, θα αντιμετώπιζαν η Γερμανία στα προημιτελικά.

Εκεί, όπου η Ιστορία ξαναγράφτηκε με πανομοιότυπο τρόπο. Καθότι όμως άλλαξε

συμμάχους, παρουσιάστηκε και ως κάτι παραπάνω από επανάληψη: ως σαδισμός. Το 1966 οι Άγγλοι κατακτούσαν τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή κόντρα στους Γερμανούς χάρη σε ένα γκολ που ποτέ δεν μπήκε αλλά επικυρώθηκε. Το σουτ του Τζεφ Χερστ χτύπησε στο οριζόντιο δοκάρι, δεν πέρασε τη γραμμή, αλλά μέτρησε υπέρ των Βρετανών. 44 χρόνια αργότερα, μια παρόμοια φάση θα στερούσε από τους Άγγλους την πρόκριση στους ‘8’ του τουρνουά, δίνοντας την ευκαιρία στους Γερμανούς να πάρουν την εκδίκηση τους. Οι Άγγλοι βρίσκονται πίσω στο σκορ με 2-0, μειώνουν στο 37’ σε 2-1 και λίγα λεπτά πριν τη λήξη του ημιχρόνου δείχνουν να διώχνουν το κόμπλεξ κατωτερότητας που τους διακατέχει όταν φοράνε τη φανέλα με το εθνόσημο. Ο Φρανκ Λάμπαρντ σουτάρει, η μπάλα χτυπάει στο οριζόντιο δοκάρι και περνάει τη γραμμή, οπότε όλα δείχνουν ότι γυρίζουν μέσα σε 5 λεπτά από την Κόλαση και είναι έτοιμοι για τη μεγάλη ανατροπή. Κάτι τέτοιο όμως δεν θα γινόταν ποτέ. Το γκολ δε μέτρησε, το momentum χάθηκε οριστικά και οι Γερμανοί δικαιώθηκαν επικρατώντας με 4-1. Κι εγώ ευχαριστώ το Θεό που με αξίωσε να δω αυτό το ματς σε τούτη τη χώρα... 

 

Πορτογαλία: 

Δεν ήταν από τα ξεκάθαρα φαβορί, συγκέντρωνε όμως πολλές πιθανότητες να προχωρήσει. Μετά το δεύτερο ματς όμως ήταν ξεκάθαρο ότι δεν θα τα κατάφερνε. Και όχι για αγωνιστικούς λόγους. Σίγουρα όταν η πρόκριση από τους ομίλους ενός μουντιάλ μοιάζει πιθανό να κριθεί στη διαφορά τερμάτων, δεν το ρισκάρεις ιδιαίτερα. Πόσο μάλλον όταν στο τελευταίο παιχνίδι έχεις να αντιμετωπίσεις τη Βραζιλία. Η εικόνα όμως του να παραδίδεις δήθεν μαθήματα τεχνικού ποδοσφαίρου ασελγώντας πάνω στο κουφάρι της περήφανης Βόρειας Κορέας είναι πέρα για πέρα κατακριτέα. Αποκρουστική θα μπορούσα να πω. Δε χρειάζεται να βάλεις επτά γκολ για να εξασφαλίσεις την επιθυμητή διαφορά, μπορείς να σταματήσεις και στα πέντε. Ή, αν ακόμα φοβάσαι (ασχέτως αν γνωρίζεις ότι έχεις να αντιμετωπίσεις μια αδιάφορη Βραζιλία που βολεύεται και με ισοπαλία...), βάλε επτά γκολ, αλλά μην το κάνεις με τακουνάκια και τσαλιμάκια. Δείξε λίγο σεβασμό σε ένα αντίπαλο που προσπαθεί με τίμια μέσα, παρότι ξέρει μέχρι κι ο ίδιος πως δε μπορεί. Μην προσπαθείς να ικανοποιήσεις τον ποδοσφαιρικό εγωισμό σου με τόσο επιδεικτικό τρόπο. Αυτό ήταν και το κερασάκι στην τούρτα μιας ομάδας που ήδη προκαλεί έχοντας στην τάξη της το καθίκι Κριστιάνο Ρονάλντο και φυσικά δεν άργησε να το πληρώσει. Μηδέν σεβασμός στους αδύναμους είναι μηδέν σεβασμός στη μπάλα και η τιμωρία ήρθε, φέροντας την υπογραφή του πρώτου βιβλικού προστάτη των αδυνάτων, Δαυίδ (Νταβίντ Βίγια). Τυχαίο? Δε νομίζω...


Βραζιλία:

Δεν είμαι από εκείνους που υποστηρίζουν πως ‘το μουντιάλ αρχίζει όταν αρχίζει τις υποχρεώσεις της η Βραζιλία’. Αν ήταν έτσι, τότε θα έπρεπε να τελειώνει κι όταν εκείνη αποχαιρετά τη διοργάνωση. Έτσι δεν θα είχαμε δει ποτέ το ‘χέρι του Θεού’, το ασύλληπτο γκολ του Ντιέγκο κόντρα στους Άγγλους ή ακόμα-ακόμα την κουτουλιά του Ζιντάν στον Ματεράτσι. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο εκάστοτε αποκλεισμός των ‘καριόκας’ -μην τα ξαναλέμε- αφήνει ένα αίσθημα πικρίας. Στα γήπεδα της Ν.Αφρικής, αυτός ο κόμπος στο στομάχι εμφανίστηκε αρκετά νωρίς, ή τουλάχιστον νωρίτερα απ’όσο οι περισσότεροι περιμέναμε. Οι κυριότεροι εκπρόσωποι του φαντεζί ποδοσφαίρου έμειναν έξω από τους πραγματιστές Ολλανδούς και ο βασικότερος συνδετικός κρίκος με το ελεύθερο και επιθετικογενές ποδόσφαιρο του παρελθόντος κόπηκε -φαινομενικά- από την προημιτελική φάση.

Κάπου εδώ όμως εγείρονται και οι ενστάσεις μου αναφορικά με την ‘επικράτηση του τακτικού ποδοσφαίρου’. Διότι οι Βραζιλιάνοι αποκλείστηκαν ακριβώς για τον αντίθετο λόγο, σε μια απελπισμένη προσπάθεια της Θεάς-μπάλας να γυρίσει την πλάτη της στα συστήματα, τα κυκλάκια-graphics στο πράσινο χορτάρι και την τακτική που πνίγει το ποδόσφαιρο πρωτοβουλίας. Στο μουντιάλ της Ν.Αφρικής η Βραζιλία παρουσιάστηκε κατώτερη των απαιτήσεων. Όχι των απαιτήσεων για νικηφόρα αποτελέσματα και βλέψεις για την κατάκτηση του τροπαίου, αλλά τις προσδοκίες για το διαφορετικό, το απρόβλεπτο, το θεαματικό. Ο Ντούνγκα παρουσίασε μια ομάδα καθαρά εξευρωπαϊσμένη ως προς τον τρόπο ανάπτυξης της, πάντα με δύο (τουλάχιστον) αμυντικά χαφ και δημιουργικό δεκάρι τον ντεφορμέ Κακά και συμπαραστάτη του τον στατικό Ελάνο. Την ώρα που πάντα σε μουντιάλ η σελεσάο παρουσιάζει 1-2 καινούριους πιτσιρικάδες-αποκάλυψη, η Βραζιλία του 2010 ήταν μια από τις πλέον γερασμένες ομάδες και στηρίχθηκε κυρίως σε έμπειρους ποδοσφαιριστές, οι οποίοι σα σύνολο δεν παρουσίασαν και πολλές ομοιότητες με το γρήγορο, απολαυστικό ποδόσφαιρο της κραταιάς ομάδας από τη Λατινική Αμερική. Με δυο λόγια, η Βραζιλία έπαιξε τακτικό ποδόσφαιρο. Και η μπάλα, βλέποντας να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της ομάδας-επιτομής του θεαματικού ποδοσφαίρου, δεν ανέχτηκε να της το επιτρέψει και την τιμώρησε. Για να μην το ξανακάνει και να δούμε μουντιάλ με πραγματική Βραζιλία σε τέσσερα χρόνια από τώρα, μέσα πια στη χώρα της σάμπα... 



Αργεντινή:

H αλήθεια είναι ότι στην περίπτωση της Αργεντινής δε μπορώ να είμαι αντικειμενικός. Ακόμα μεγαλύτερη ίσως αλήθεια, δε βρίσκω το σημείο στο οποίο κολλάει στη θεωρία μου. Η Αργεντινή του Μαραντόνα δεν παρουσίασε κάτι αρκετά μακρινό από εκείνο που περιμέναμε, όντας μια ομάδα όχι ιδιαίτερα δουλεμένη από άποψη τακτικής η οποία επρόκειτο να στηριχθεί περισσότερο στις ατομικές εξάρσεις ορισμένων ποδοσφαιριστών παρά στους αυτοματισμούς και την αμυντική λειτουργία της. Έτσι είχε μάθει ο κοντός από τον πάγκο ότι κερδίζονται τα Παγκόσμια Κύπελλα, πετυχαίνοντας το μια φορά και φτάνοντας άλλη μία ως τον τελικό. Δε συνειδητοποίησε όμως ένα πράγμα: η δική του Αργεντινή όταν ήταν ποδοσφαιριστής, είχε τον ίδιο στη σύνθεση της. Η δική του Αργεντινή ως προπονητής πια, τον
είχε εκτός των γραμμών του γηπέδου. Ο Λιονέλ Μέσι δε μπόρεσε να λειτουργήσει στο ρόλο ενός Ντιέγκο του 2010 που του ανέθεσε ο ίδιος ο Ντιέγκο (αλλά και σχεδόν όλος ο υπόλοιπος κόσμος) και μοιραίο ήταν κάποια στιγμή να βραχυκυκλώσει το σύστημα. Δυστυχώς αυτό συνέβη απέναντι στους Γερμανούς, οι οποίοι έχουν αναγάγει την αντεπίθεση σε τέχνη (και έυκολα βρήκαν χώρους να κάνουν τη ζημιά), μην επιτρέποντας στον ‘pibe de oro’ να γράψει μοναδική ιστορία.

Αυτό το νέο κεφάλαιο της ποδοσφαιρικής Ιστορίας, στο οποίο έμελε να πρωταγωνιστούσε και πάλι ο Μαραντόνα, ήταν και εκείνο που ενοχλούσε τη Θεά-μπάλα. Γιατί πόσο θα εμπλέκοταν η δόξα της ίδιας με αυτήν του Θεού-ποδοσφαιριστή, όταν ο τελευταίος κατάφερνε να πανηγυρίσει την κατάκτηση ενός ακόμη Παγκοσμίου Κυπέλλου ως προπονητής πλέον? Πόσο θα δυνάμωνε η ‘εξουσία’ του στις καρδιές των απανταχού αγνών ποδοσφαιρόφιλων που θα τον έβλεπαν για άλλη μια φορά να ξεπερνά τα ανθρώπινα όρια πετυχαίνοντας κάτι που έμοιαζε απραγματοποίητο? Διότι πριν 4 χρόνια, όταν ο Ντιέγκο βρισκόταν μεταξύ βουνών κόκας και κέντρων αποτοξίνωσης, φθοράς και αφθαρσίας, ζωής και θανάτου, όποιος υποστήριζε πως θα οδηγούσε την Αργεντινή στην κατάκτηση του μουντιάλ της Αφρικής θα κατέληγε πιθανότατα σε κάποιο ίδρυμα. Ο Μαραντόνα όμως επέλεξε να κυνηγήσει και πάλι το ‘ανθρωπίνως αδύνατο’ και μολονότι δε δικαιώθηκε, έσωσε μια για πάντα την υστεροφημία του- και αναφέρομαι στους δύσπιστους αλλόθρησκους που τον παρουσίαζαν σαν υπερτιμημένο και ξοφλημένο.

Ο Ντιέγκο λοιπόν ποτέ δεν απαρνήθηκε την ανθρώπινη φύση του, πάντα υποστήριζε τα πάθη του και συνέχιζε να κάνει λάθη ακόμα κι όταν τα αναγνώριζε. Θέλησε να δοκιμάσει εκ νέου την υπέρβαση, προσθέτοντας στο βιογραφικό της πολυτάραχης ζωής του και τον τίτλο του ‘World Cup winner coach’. Διατυμπανίζοντας ωστόσο ότι είναι ένας από εμάς, φάνηκε στα μάτια της Θεάς-μπάλας ως ο θνητός που αμφισβητεί τους Θεούς, που τολμά να τους προκαλέσει. Ήταν πολύ κοντά, έπαιξε κι έχασε. Δε φοβήθηκε να το κάνει όμως, άρα μπορεί και όχι...

Εν Κατακλείδι

Όλο αυτό δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια προσπάθεια να υποστηρίξω πως αρνούμαι να δεχτώ την άποψη ότι ‘το μουντιάλ τέλειωσε νωρίς’. Αυτή η λογική μου θυμίζει τον κακό Γαύρο δημόσιο υπάλληλο, που έχει μάθει ότι πρέπει κάθε χρονιά να παίρνει το πρωτάθλημα και σε περίπτωση αποτυχίας γίνεται αυτομάτως αφοριστικός και αχάριστος. Τον φλώρο-κολλεγιόπαιδο βάζελο, που θεωρεί εαυτόν ανώτερο και με σνομπισμό προς τους άλλους τα ρίχνει όλα στην παράγκα του Κόκκαλη. Τον ΑΕΚτζή που ακόμα και για το ΔΝΤ και την κρίση του φταίει ο Μπάγιεβιτς. Τα μΠΑΟΚια που αναμασούν την πιπίλα του κράτους των Αθηνών.

Εδώ όμως είναι μουντιάλ. Και κανένα τακτικό ποδόσφαιρο δε μπορεί να προβάλει ως η αιτία της αρχής του τέλους του. Αφήστε που τα συστήματα και οι τακτικές, όσο κι αν έχουν παραμερίσει το θέαμα, σε καμία περίπτωση δεν υποδηλώνουν την καταστροφή του ποδοσφαίρου. Αφενός γιατί το ποδόσφαιρο εξελίσσεται, αφετέρου γιατί μέχρι στιγμής έχω πιάσει τον εαυτό μου να απολαμβάνει αρκετές στιγμές του μουντιάλ της Αφρικής, που σε εξίσου αρκετούς αγώνες προσέφερε ενδιαφέρουσες συγκινήσεις. Αν πάλι τόσο πολύ ενοχλείστε από την παρουσία των ευρωπαϊκών ομάδων και υποτιμητικά απαξιώνετε τον φετινό τελικό, τότε πολύ απλά μπορούμε να το μετονομάσουμε σε Κόπα Αμέρικα ή Κόπα Άφρικα και να είμαστε όλοι ευχαριστημένοι. Σε 4 χρόνια όμως, μην παραξενευτείτε αν δε σας επιτραπεί η είσοδος στη χώρα διεξαγωγής του. Γιατί είπαμε, ο Θεός του ποδοσφαίρου βλέπει τα πάντα και αναλόγως πράττει...




ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΑ

ΥΓ1: ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΝ ΝΤΙΕΓΚΟ ΦΟΡΛΑΝ
ΥΓ2: Όπως θα καταλάβατε το κείμενο είχε γραφτεί πριν τα ημιτελικά αλλά καθυστέρησε να ανέβει γιατί απουσίαζα. Αποφάσισα να μην το αλλάξω όμως γιατί βαριόμουν.
ΥΓ3: Και γιατί δε με βόλευε επίσης, γιατί ήθελα να κλείσω λέγοντας πως η Νέμεσις θα ολοκληρώσει το έργο της με τον καλύτερο τρόπο, δίνοντας πίσω στους Ολλανδούς το τρόπαιο που τους είχαν “κλέψει” οι Γερμανοί το 1974. Με πρόλαβαν όμως οι Ισπανοί.
ΥΓ4: Μου χάλασε λίγο το concept είναι η αλήθεια αλλά πολύ το χάρηκα.
ΥΓ5: TΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΝ ΝΤΙΕΓΚΟ ΦΟΡΛΑΝ